Christophe Vekeman, 'Johnny Paycheck'

Schoorvoetend schuifelend op het spekgladde ijs van de non-fictie

Toen Charlie Parker voor de zoveelste maal een nummer van countryzanger Hank Williams koos uit de Birdland-jukebox, sakkerden zijn kompanen: "Why do you listen to that musical trash?" "You gotta listen to the stories. It's about storytelling", antwoordde Charlie. Halverwege 'Johnny Paycheck' poogt Vekeman een soortgelijke vraag te beantwoorden: "Wat bezielt mij, waarom luister ik naar country, wat vind ik zo goed aan het genre?"

We knijpen in onze handjes dat dit geen klassieke biografie werd van countryster Johnny Paycheck - zoals bedoeld was in eerste instantie, maar niet heus - vol kant-en-klare zinnen, maar een exploratie van een diepgaande affectie met een genre dat in onze contreien stiefmoederlijk wordt behandeld door de hippe heren van de immer waakzame muziekpolitie. Vekeman splitst ook geen rechtlijnig verhaal door de maag van zijn lezers. Daarvoor gooit deze aalgladde taalrakker te graag kwikzilveren, spitante zijsprongen in het rond. Zoals: "en als ik een minder goede schrijver zou wezen dan ik wil zijn, dan zou ik heel zeker niet aarzelen om hier van die tijdschriftkreetjes te slaken als 'te beluisteren op eigen risico'."

We kennen weinig schrijvers bij wie het Nederlands zo vitaal klinkt. Onze taal wordt bij hem gevrijwaard van stoffigheid en geïnjecteerd met een shot doldwaze, middelpuntvliedende metaforiek (b.v. "dorstig als twee hellehonden" of "kaken als de beide helften van een bereval"). Al dit taalvuurwerk is naar ons gevoel essentieel om het 'larger than life'-personage Johnny Paycheck tot leven te brengen: een man die weggelopen lijkt uit een Sam Peckinpah-film.

Behalve de strapatsen van mannetjesputter Paycheck, raakten we onder de indruk van de gulheid waarmee de auteur schrijft over country. Wie dacht dat 'The Broken Circle Breakdown' een dwarsdoorsnede bracht van dat genre: think again! Die film raakte vluchtig een Americana-sfeertje aan om zichzelf wat kleur te verschaffen. Dit boek boort diep door - zonder gewichtigheid - in de psyche van de ultieme loser-muziek. Een wereld waarin mensen hun best willen doen, maar dat niet kunnen.

"Daarom ook dat ik het idee heb, of nee, niet lullen, daarom dat ik van mening ben dat dit het beste boek is dat ik in mijn leven heb geschreven", besluit Vekeman. We geven hem gelijk. Tot zijn volgende boek.

Details Non-fictie
Uitgeverij: De Arbeiderpers
Jaar:
2016
Aantal pagina's:
221