Bruno Cheyns, 'Léon Degrelle, de führer uit Bouillon'

Een fascist tot in de kist

Grof gebekt, ooit succesvol, overtuigd van zijn eigen gelijk en tot zijn laatste snik fascist. Beter kun je Léon Degrelle (1906-1994), Rex-leider, niet omschrijven. Hij is lang nog niet uit het collectieve geheugen verdwenen en tot op heden een onderwerp van discussie gebleven. Met Léon Degrelle, de Führer uit Bouillon' heeft Bruno Cheyns (1982) nu een stevige biografie over de omstreden SS-Hauptsturmführer afgeleverd. 

Al op jonge leeftijd was hij als telg van een gegoede Waalse familie actief in de Katholieke Actie. Een internationale lekenbeweging die zich inzette tegen de secularisatie en ijverde voor een intensivering van het geloofsleven. Zijn engagement bleef niet onopgemerkt. Zo stichtte hij het blad Rex, dat verloop van tijd de naam werd van een politieke partij. Dat was niet bepaald naar de zin van de Katholieke Unie die vond dat Degrelle op die manier de Katholieke Partij ernstig schade toebracht. Het was dan ook om die reden dat de toenmalige kardinaal Joseph Van Roey het rexisme openlijk veroordeelde. 

Het verhinderde Degrelle niet dat hij in 1936 uit het niets 21 zetels wist te veroveren. Een uniek gebeuren in de Belgische politieke geschiedenis. Toch was binnen Rex niet iedereen het eens met de aanpak van Degrelle. De slechte verkiezingsuitslagen van 1939 brachten hem in een hachelijke positie. Er werden zelfs pogingen ondernomen om hem als leider uit het zadel te lichten. Na de Belgische capitulatie in mei 1940 was nauwelijks nog sprake van Rex en werd vooral uitgekeken naar de terugkeer van Degrelle die naar Frankrijk was weggevoerd. 

Een belangrijk keerpunt in de geschiedenis dat door Cheyns gedetailleerd en wetenschappelijk onderbouwd in beeld wordt gebracht. Hoe Degrelle, die door het Duitse ministerie van Propaganda als een lichtgewicht werd beschouwd, er alles aan deed om in de gunst van Hitler te komen. Zo stelt hij hem voor dienst te nemen in het Duitse leger, om vervolgens als artillerist naar het Oostfront te trekken.

Het zorgt er uiteindelijk voor dat hij van Hitler alle mogelijke steun krijgt en hem het het Ridderkruis voor moed wordt opgespeld. Dat de Führer toen tegen hem gezegd zou hebben: "Als ik een zoon zou hebben, zou ik willen dat hij op u geleek", is ongetwijfeld een verzinsel. Wat wil je? Degrelle schaamde zich nooit voor leugens of overdrijvingen.

Na de val van het Derde Rijk slaagde hij er op spectaculaire wijze in naar Spanje te vluchten, waar hij in comfortabele omstandigheden, als overtuigde fascist de rest van zijn dagen doorbracht.

'Léon Degrelle, de Führer uit Bouillon' is een diepgaand onderzoek naar wie Léon Degrelle was, wat hem bewoog en hoe hij erin slaagde tot kort voor zijn  dood de gemoederen te beroeren. Wie deze biografie heeft gelezen ontkomt niet aan de indruk dat het doek over deze fascist uit Bouillon nu definitief is gevallen.

 

Details Non-fictie
Uitgeverij: Vrijdag
Jaar:
2017
Aantal pagina's:
590