Arnon Grunberg, 'Buster Keaton lacht nooit'

Film als Rorschatest

We bekennen graag dat we een boon hebben voor Arnon Grunberg. Want hij tovert in zijn romans zo vanzelfsprekend de meest gemankeerde mensen uit zijn hoed. Daarnaast is hij niet te beroerd om te ontdekken wat er buiten zijn verhaallijnen te beleven valt. Zo liet hij zijn schrijftafel achter om het Nederlandse leger in Afghanistan te vervoegen. Of kiest hij er nu voor om zich vrijwillig in een psychiatrische instelling te laten opnemen.  

Buiten het slagveld en het ziekenhuis is Grunberg wellicht nog vaker in de bioscoop te vinden. Over de films die hij er ziet, zet hij graag een boompje op. In 'Buster Keaton lacht nooit' verzamelt Grunberg essays over films die tussen 1995 en 2010 in NRC Handelsblad en Vrij Nederland al een kans kregen. 

Doorheen die essays etaleert Grunberg zijn vermogen tot psychologisering. Ongemakkelijke thema's als de aantrekkelijkheid van het kwaad, de drang om andermans onvolmaaktheden in de verf te zetten en de offers die men wil brengen voor een doordeweeks leven illustreert hij met de figuren uit films als 'Crash', 'Le conseguenze dell' amore' of 'One Hour Photo'. 

Grunberg interpreteert films, hij recenseert ze niet. Die interpretatiedrang zorgt ervoor dat hij vaak het einde van de film moet prijs geven. Bij een evidente ontknoping als bij 'The Passion of the Christ' is dat geen probleem. Bij minder bekende films als Billy Wilders' 'The appartment' is dat misschien jammer.

Toch biedt Grunberg voldoende stof tot nadenken in ruil voor die spoiler. Hij kan immers bogen op zijn vermogen om verbanden te leggen. Zo laat hij doorheen zijn essays films communiceren met andere films of met romans. In 'de waarheid van het orgasme'  bijvoorbeeld linkt hij 'Last Tango in Paris' van Bertolucci met Houellebecqs nihilistische interpretatie van de seksuele revolutie.

Door films te interpreteren en met elkaar te laten communiceren, communiceer je uiteindelijk over jezelf. Grunbergs essays lezen dan ook als een filmversie van de Rorschachtest. Wat je na de lectuur van 'Buster Keaton lacht nooit' wil doen, is zo snel mogelijk de films te bekijken om je interpretatie aan die van Grunberg te toetsen.

Details Non-fictie
Arnon Grunberg 'Buster Keaton lacht nooit'
Auteur: Arnon Grunberg
Uitgeverij: Nijgh & Van Ditmar
Jaar:
2013
Aantal pagina's:
247