Alessandro Baricco, 'Driemaal bij dageraad'

De puzzel past!

Het jaar is nog maar op de helft, maar nu al staat vast dat het heel moeilijk zal zijn om de kwaliteit van deze schitterende novelle te overtreffen. Geniaal! Het was het eerste superlatief dat spontaan opborrelde bij het omslaan van de laatste bladzijde van ‘Driemaal bij dageraad’. 

Twee personages ontmoeten elkaar driemaal, maar elke keer is de enige, de eerste en de laatste keer. Drie realistische gebeurtenissen in een verhaal dat, omwille van de afwijkende tijd die wordt gehanteerd, nooit in werkelijkheid zou kunnen plaatsvinden. Zo staat het er haast letterlijk aan het begin van het boek. Daar gaat de ontknoping, dachten we. Niets was echter minder waar! Het werd een aankondiging die alles en niets onthulde en op geen enkel moment het leesgenot bedierf. Barrico puzzelt met de tijd, een privilege dat de Italiaanse schrijver op sublieme wijze in praktijk brengt.

De drie delen spelen zich, volledig of gedeeltelijk, af in een hotel en zoomen in op de toevallige ontmoeting tussen een man en een vrouw. De eerste in de lobby van een ooit statig hotel, wanneer een intrigerende vrouw een man aanspreekt die wacht om naar een werkafspraak te vertrekken, maar daar uiteindelijk de kans niet toe krijgt; de tweede tussen een meisje dat een gast is in het hotel en een uitweg vindt, weg van haar agressieve vriend, bij de nachtportier. In het laatste deel is de vrouw een politieagente op een zucht van haar pensioen die een jongetje een veilig onderkomen biedt nadat hij zijn familie verloor.

Het einde van de nacht vloeit telkens over in de dageraad, wanneer elk verhaal zijn hoogtepunt kent. Dat is het moment waarop de dialogen, die slechts heel langzaam informatie aan de lezer prijsgeven, uitmonden in een ontknoping zonder te uitleggerig te worden.

Bij dageraad keert het licht terug en met dat licht ook een optimistische noot in de gebeurtenissen. Alhoewel… Baricco eerder het tegenovergestelde lijkt te bedoelen wanneer hij het mannelijke personage laat zeggen 'dat je moet oppassen als je jong bent, omdat het licht waarin je woont als je jong bent het licht zal zijn waarin je voorgoed zult leven …'.  Of nog, 'Ik realiseerde me dat je nooit echt verandert, je kunt onmogelijk veranderen, zoals je als kind bent blijf je je hele leven, een nieuw begin maak je niet om te veranderen.'

Het decor doorheen de novelle is troosteloos en geschilderd tegen een achtergrond van vergane glorie. De onverwachte relaties tussen de zo verschillende karakters geven dit boek draagkracht en creëren een gevoel van wij tegen de rest van de wereld. Een prachtig staaltje van sfeerschepping!

Alessandro Barrico (Turijn, 1958) kende zijn internationale doorbraak in 1997 met ‘Zijde’. Andere werken van zijn hand zijn onder meer ‘City’ en ‘De barbaren’. Met ‘Mr. Gwyn’ is hij genomineerd voor de Europese Literatuurprijs 2013, een prijs die de beste Europese roman bekroont die het voorbije jaar in Nederlandse vertaling is verschenen.

De auteur haalde zijn inspiratie voor deze novelle trouwens bij een klein boekje dat in ‘Mr. Gwyn’ ter sprake komt. Dat denkbeeldige boekje is ‘Driemaal bij dageraad’ geworden. Je hoeft die vorige roman niet gelezen te hebben om dit werk te kunnen begrijpen en waarderen. Deze novelle telt 95 bladzijden, één voor één overtuigden ze om ook ‘Mr. Gwyn’ aan op onze leeslijst te zetten. Dat, en virtuoze zinnen als ‘Ze zat te denken aan de wonderlijke bestendigheid van de liefde, in de nimmer stilstaande stroom van het leven.’

Details Fictie
Uitgeverij: De Bezige Bij
Jaar:
2013
Aantal pagina's:
95

Nieuwsbrief 7/7